LPG Dönüşüm Sistemleri

Written by Administrator
Wednesday, 20 February 2008 21:10
LPG DÖNÜŞÜM SİSTEMLERİ Benzinli motorların aynı zamanda LPG ile çalışmasını sağlayacak dönüşüm sistemleri üç grupta sınıflandırılmıştır. 1. Grup: Bu gruptaki araçlar birinci nesil karbüratörlü araçlardır. LPG dönüşüm sistemlerinin en basit olan bu sistemde açık devreli LPG donanımı kullanılmaktadır. Yakıt tankından sıvı fazda alınan LPG, bir regülatör (buharlaştırıcı) yardımı ile emme manifoltunda yer alan bir gaz karıştırıcıya gönderilerek hava ile karıştırıldıktan sonra silindirlere yollanmaktadır. 2. Grup: Bu gruptaki araçlar ikinci nesil yakıt püskürtmeli araçlardır. Bu dönüşüm sistemlerinde egzos gazları içerisindeki oksijen miktarı ölçülerek, elektronik kumanda ünitesi yardımı ile yakıt miktarı regülatöre uygun şekilde verilmektedir. 3. Grup: Çok yaygın olarak kullanılmayan bu sistemler, üçüncü nesil sıvı LPG püskürtmeli sistemlerdir. Plastik manifoltlu araçların artmasıyla üçüncü nesil sistemlerde çoğalmaktadır 1. LPG TANKI LPG tankı basınçlı kaplar statüsünde olup en çok 115 atmosfer basınca ve dış etkenlere dayanımlı olarak yapılırlar. Genellikle bu tanklar; 3-4 mm kalınlığında özel saçlardan imal edilirler. Ayrıca saclar özel kaynak sistemiyle birleştirilir ve kaynaklar röntgen ışınlarıyla kontrol edilirler. Silindirik ve stepne olmak üzere iki çeşit LPG yakıt tankı vardır. Bunlar kendi içlerinde ikiye ayrılırlar A tipi tanklar; 25 bar işletme basıncı, 30 bar test basıncına tabii tutulur, B tipi tanklar ise 25 bar işletme basıncı ve 45 bar test basıncına tabii tutulurlar. Tanklar son derece sağlam çarpmalara karşı esnek malzemelerden yapılmışlardır. Tankların çarpma sonucunda yırtılması ve patlaması söz konusu değildi. LPG tankları ECER 67 ve TSE satandartlarında olmalıdır. LPG tankları imal tarihinden itibaren 10 yıldan fazla kullanılmazlar. LPG tankın binek araçlarda bagaj bölümüne, kendi orjinal sehpası üzerine montajı yapılmaktadır. Ayrıca tank en az iki adet orjinal bağlama karşı sıkı sıkıya gerdirilerek bağlanmalıdır. LPG tankın bağlama kayışları mutlaka lastik kaplamalı olmalıdır. Lastik kaplamasız çelik bağlama kayışları tankın boyasının yıpranmasına ve korozyon sonucu ise tank ömrünün azalmasına neden olmaktadır. LPG tankları; dış etkilerinden korunması için epoksi boya ile boyanmaktadır. tanktan sürekli LPG çekişi nedeni ile tank dış yüzeyinde terleme ve nemlenme meydana gelir. Tank boyası herhangi bir nedenden dolayı bozulmuş veya yıpranmış ise tankın bu bölümlerinde korozyon oluşur. Bu korozyon zamanla tankın delinmesine neden olabilir. Bunun önlenmesi için tankın yıpranan boyaları temizlenerek bu bölgelerin yeniden epoksi boya ile boyanması sağlanmalıdır. Aracın hareketli olması nedeni ile LPG tankı hergün sayısız titreşime maruz kalır. Bunun sonucu tankı sabitleyen kayışlarda gevşemeler meydana gelir. Bağlama kayışlarının gevşemesi sonucu LPG tankı hareket ederek bağlantı ayarlarının bozulmasına neden olur. Bu durum ise LPG tankı üzerinde bulunan multivalfin çalışma açısının bozulmasına ve bakır borularının zorlanarak kırılmasına neden olur. Bu nedenle LPG tankı bağlama kayışları sık sık kontrol edilmeli, gevşeyen kayışlar gerdirilerek tank sabit duruma getirilmelidir. Eğer bağlantı kayışlarının gevşemesi sonucu LPG tankı yerinden hareket etmiş ise mutlaka yetkili LPG servisine gidilerek tankın multivalf montaj açısına uygun olarak yerine sabitleme işleminin yapılması gereklidir. 2. MULTİVALF Multivalfler LPG dönüşüm sistemlerinin en önemli elemanlarından biridir. ECE R 67 ve TSE standartlarına uygun olmalıdır. LPG dönüşüm sistemlerinde tank tipine uygun multivalf montajı yapılmalıdır. Bu uygulamada en çok karşılaşılan ve ciddi tehlike yaratan bir sorundur. Tank A tipi ise (25 bar işletme basıncı, 30 bar test basıncı) montajda kullanılan multivalfe A tipi (üzerinde emniyet ventini olan multivalf) olmalıdır. Multivalfler LPG tankı üzerinde doğrudan bağlanmaktadır. Kendi içlerinde ikiye ayrılırlar. A tipi multivalflerde; tanktaki basınç 25 bara ulaştığında, bu basıncı düşürmek için otomatik olarak açılan ve yüksek basıncın düşürülmesini sağlayan tahliye ventili (emniyet ventili) bulunur. B tipi multivalflerde ise tahliye ventili bulunmaz. Multivalflerin görevi: Tankta dolum işlemini yapar. Yakıt alma işlemi sırasında yakıt pompasından gelen LPG multivalften geçerek tanka ulaşır. Dolum limitini ayarlar. Mevcut standartlar ve güvenlik gereği tank %80 doldurulmalıdır. Multivalf bu görevi yerine getirir. Tanktaki gaz seviyesini ölçer. LPG' nin tanktan regülatöre ulaştırılmasını sağlar. Multivalf üzerinde emme ve doldurma hatları üzerinde ventiller vardır. tamir, bakım veya arıza sırasında bu hatlar ventiller kapatılarak kesilir. böylece gaz çıkışı engellenir. Aşırı akımı keser. LPG otogaz sistemi kapalı bir devredir. Kapalı devrede meydana gelebilecek herhangi bir kaçak (kaza veya arıza sonucu borularda oluşabilecek delinme) sonucunda LPG gazı çevreye hızla yayılmaya başlar. Bu istenilen durum değildir. Bu nedenle Multivalf üzerinde bu tür kaçaklar sonucu oluşan aşırı akımı engelleyen bir güvenlik sistemi vardır. Bu sistem böyle durumlarda devreye girerek tanktan aşırı LPG çekimini engeller ve sistemi güvenlik altına alır. Multivalflerin tank çapına ve tank tipine uygun olarak seçilmesi uygun çalışma açısında montajının yapılması gerekmektedir. Bu konulardaki yanlışlık LPG sisteminizin emniyetli çalışmasını engeller. Bunun için yetkili LPG servislerine başvurarak tank ve multivalfin uyumlu olup olmadığını kontrol ettiriniz.. 3. MULTIVALF KORUMA KUTUSU VE HAVALANDIRMA BORULARI Benzinli motorların aynı zamanda LPG ile çalışmasını sağlayacak dönüşüm sistemleri üç grupta sınıflandırılmıştır. 1. Grup: Bu gruptaki araçlar birinci nesil karbüratörlü araçlardır. LPG dönüşüm sistemlerinin en basit olan bu sistemde açık devreli LPG donanımı kullanılmaktadır. Yakıt tankından sıvı fazda alınan LPG, bir regülatör (buharlaştırıcı) yardımı ile emme manifoltunda yer alan bir gaz karıştırıcıya gönderilerek hava ile karıştırıldıktan sonra silindirlere yollanmaktadır. 2. Grup: Bu gruptaki araçlar ikinci nesil yakıt püskürtmeli araçlardır. Bu dönüşüm sistemlerinde egzos gazları içerisindeki oksijen miktarı ölçülerek, elektronik kumanda ünitesi yardımı ile yakıt miktarı regülatöre uygun şekilde verilmektedir. 3. Grup: Çok yaygın olarak kullanılmayan bu sistemler, üçüncü nesil sıvı LPG püskürtmeli sistemlerdir. Plastik manifoltlu araçların artmasıyla üçüncü nesil sistemlerde çoğalmaktadır 4. DOLUM AĞZI Dolum ağzı ECER 67 ve TSE satandartlarına uygun imal edilmiş olmalıdır. Mutlaka araç bagajının dışında bir yere montajı yapılmalıdır. Dolum ağzının araç bagajı içerisine konulması kesinlikle standartlara aykırıdır. Dolum ağzı çarpmalardan en son etkilenecek noktaya konulmalıdır. Tank ile dolum ağzı arasındaki bağlantıda mutlaka esnek bir bağlantı elemanı tercih edilmelidir. 5. BENZİN VALFİ Benzin otomatiği ve karbüratör arasına konan, benzin geçişini sağlayan veya kesen elektromanyetik bir aparattır. ECER 67 ve TSE standartlarına uygun imal edilmiş olmalıdır. 6. LPG VALFİ LPG tankı ve buharlaştırıcı arasında bulunan elektro-manyetik kumandalı bir valftir. Motor çalışmadığı veya benzin ile çalıştığında LPG akışını kesmektedir. ECER 67 ve TSE standartkarına uygun imal edilmiş olmalıdır. 7. REGÜLATÖR (BUHARLAŞTIRICI) Motorun karbüratöre en yakın noktasına ve araca dikey olarak monte edilir. Görevi; Yüksek basınçta tanktan gelen LPG' nin atmosferik basınca dönüşümünü sağlamak, Sıvı haldeki LPG' yi, motor suyunun sıcaklığından yararlanarak gaz haline dönüştürmek, Motorun ihtiyacına göre LPG ayarını yapmak, Motorun devriye göre LPG ayarını yapmak. 8. GAZ AYAR VANASI Motorun 3500 d/dak ve üstündeki devirlerde ihtiyacı olan LPG' yi sağlamak amacı ile ayar vanası kullanılmaktadır. motorun ihtiyacı olan gaz miktarı bulunduğunda ayar vidası sabitlenir. Dolayısıyla motora en ideal gaz akışı sağlanmış olur. 9. LPG BAKIR BORUSU LPG bakır borusunun temel görevi tanktaki gazı LPG valfine, LPG valfinden de regülatöre aktarmaktır. Bakır boru mutlaka 45 bar basınca dayanıklı olmalıdır. Tankın üzerindeki multivalften çıkan basınca dayanıklı bakır boru, egzostan asgari 150mm uzaklıkta veya araya yalıtkan malzeme koyarak 50 mm uzaklıkta, egzozun karşı tarafından, aracın en alt kanallarından, her 600 mm'de bir tutma mandalları ile tutturularak geçirilmeli, aracın yere sürtmesi halinde bakır borunun zarar görmeyeceği bir noktadan regülatöre ulaştırılmalıdır. bakır borunun dış yüzeyi taş vb. çarpmalara karşı dayanımı arttırmak amacıyla plastik ile kaplanmıştır. Bakır boru şoför mahali ve çamurluklardan geçirilemez. Çamurluklardan geçirilen bakır boru uygulaması sıkça karşılaşılan yanlış bir uygulamadır. Bu yanlış uygulamada lastiklerden fırlayan taşların çarpması sonucu bakır borunun delinmesine neden olunmaktadır. Ayrıca bakır borular zamanla LPG' den etkilenerek sertleşmekte, kırılgan bir yapıya sahip olmakta ve içlerinde korozif etki nedeni ile tıkanmalar oluşabilmektedir. Bu durum yaratacağı olumsuzlukları önlemek için bakır boruların 4 yılda bir değiştirilmesi önerilmektedir. 10. YAKIT SEÇME ANAHTARI Şoför mahaline monte edilen benzin veya LPG ile çalışma ve bekleme seçenekleri bulunan anahtardır. Görevi: Aracın benzinden LPG' ye, LPG' den benzine geçmesini sağlar LPG tankında bulunan gaz seviyesini gösterir Gerektiğinde benzin veya gaz valfinin kapalı konumda kalmasını sağlar.
Last Updated ( Thursday, 21 February 2008 22:13 )